De man die van brillen een identiteitskenmerk maakte: een gesprek met Ben Akkerman

Als je vraagt wie de meest invloedrijke opticien van Nederland is, valt steeds weer één naam: Ben Akkerman.

Al decennia lang geeft Akkerman stilletjes vorm aan de koers van de Nederlandse brillenbranche, lang voordat onafhankelijke brillen een ware beweging werden. Hij behoort tot een zeldzame generatie visionairs die begrepen dat brillen nooit louter medische hulpmiddelen waren, maar ook cultuur, identiteit en zelfexpressie – jaren voordat de branche deze ideeën omarmde.

Kom binnen in Eyeclusive Rotterdam en het wordt meteen duidelijk dat dit geen gewone optiekzaak is. Het doet meer denken aan een kunstgalerie dan aan een winkel. Elk montuur is zorgvuldig uitgekozen, elk gesprek begint vanuit nieuwsgierigheid in plaats van met een verkooppraatje, en elke klant vertrekt met iets dat een weerspiegeling is van wie hij of zij is, en niet alleen van hoe goed hij of zij ziet.

In een tijd waarin een groot deel van de optiekbranche wordt gedreven door volume, gelicentieerde modemerken en gestandaardiseerde winkelconcepten, blijft Ben bewijzen dat authenticiteit, vakmanschap en menselijke verbondenheid de meest waardevolle troeven blijven die een onafhankelijke opticien kan bezitten.

In dit exclusieve gesprek met Curated Optics blikt hij terug op bijna zeven decennia in de optiekbranche, legt hij uit waarom het vertellen van verhalen belangrijker is dan ooit, en legt hij uit waarom de toekomst aan onafhankelijke brilmontuurmakers toebehoort.

Je wilde oorspronkelijk kunstenaar worden. Hoe ben je in de optica terechtgekomen, en wat is er veranderd sinds je in dit vak begon?

Mijn vader was opticien, maar ik wilde kunstenaar worden.

Mijn droom was om naar de toneelschool in Amsterdam te gaan, maar mijn ouders wilden dat niet betalen. Uiteindelijk hebben we een afspraak gemaakt: als ik de optiekschool na een jaar echt niets zou vinden, zouden ze me naar de toneelschool laten gaan.

In plaats daarvan was ik vrijwel meteen gefascineerd.

Ik heb mijn opleiding afgerond en heb daar nooit spijt van gehad.

Sinds ik in 1959 begon, heeft het vak zich ontwikkeld van zeer primitieve hulpmiddelen tot uiterst geavanceerde instrumenten. Maar mijn eigen filosofie is altijd hetzelfde gebleven: ik wilde niet alleen een beter gezichtsvermogen verkopen, maar ook mensen die er beter uitzien.

Wat maakt een bezoek aan een optiekzaak tegenwoordig echt onvergetelijk?

Mensen laten inzien dat een goede bril een onderdeel wordt van iemands identiteit.

Er zijn eindeloze mogelijkheden om het gezichtsvermogen te verbeteren, maar een bril kan ook je zelfbeeld beïnvloeden. Soms kan iets eenvoudigs als de juiste glaskleur ervoor zorgen dat iemand er jonger, modieuzer en zelfverzekerder uitziet.

Hoe kunnen onafhankelijke opticiens concurreren met grote ketens en onlineplatforms?

Toon oprechte belangstelling voor je klanten.

Deel je kennis en je ervaring.

Help mensen inzien dat hun ogen iets waardevols verdienen, en dat er een hele wereld bestaat buiten de bekende merken om.

Onafhankelijke opticiens zijn succesvol wanneer ze voorlichting geven in plaats van alleen maar te verkopen.

Welke veranderingen hebt u de afgelopen tien jaar waargenomen bij consumenten van brillen?

Brillen zijn steeds meer een sieraad geworden.

Mensen hebben tegenwoordig niet meer slechts één bril. Ze kopen meerdere monturen voor verschillende gelegenheden, stemmingen en levensstijlen.

Die verschuiving heeft het hele debat rond brillen ingrijpend veranderd.

Kopen klanten oogzorgoplossingen, modeproducten of een persoonlijke identiteit?

Natuurlijk hebben ze oogzorg nodig.

Maar die oplossingen moeten altijd een uitdrukking zijn van de persoonlijke identiteit.

Wat onderscheidt een succesvolle opticien van een succesvolle brillencurator?

Een succesvolle curator heeft het instinct om nieuwe merken te ontdekken voordat anderen dat doen.

Je moet goed in de gaten houden welke collecties passen bij de mensen die je in je winkel wilt verwelkomen. Het uitkiezen van monturen is niet zomaar het inkopen van voorraad, maar het creëren van een identiteit voor je bedrijf.

Hoe belangrijk zijn limited editions en onafhankelijke merken tegenwoordig?

Heel belangrijk, vooral voor mannen.

Beperkte oplagen zorgen voor verzamelaars.

Verzamelaars hebben oog voor verhalen.

Ze waarderen vakmanschap, zeldzaamheid en authenticiteit, en juist die kwaliteiten zorgen voor langdurige relaties in plaats van eenmalige aankopen.

Welke ingrijpende verandering zal de brillenbranche de komende vijf tot tien jaar ingrijpend veranderen?

Merken met een licentie zullen geleidelijk aan hun aantrekkingskracht verliezen.

De toekomst is voor echte brillenmakers, merken die draaien om vakmanschap, een rustiger productietempo en authentiek design.

Tegelijkertijd zal de persoonlijke service in kleinschalige, onafhankelijke winkels blijven bestaan en zelfs nog waardevoller worden.

Welk advies zou je geven aan jonge opticiens die aan het begin van hun loopbaan staan?

Blijf jezelf.

Geloof in je eigen strategie.

Laat je oorspronkelijke visie niet varen vanwege trends of druk van buitenaf.

Het allerbelangrijkste is dat je klanten creëert die als levende ambassadeurs voor je winkel fungeren.

Dat zal altijd je krachtigste vorm van marketing blijven

Een leven lang voorop lopen

Als je naar Ben Akkerman luistert, wordt één ding opvallend duidelijk: veel van de ideeën die de hedendaagse onafhankelijke brillenbeweging omarmt, zijn ideeën die hij al decennia lang in de praktijk brengt.

Lang voordat verzamelaars gemeengoed werden, vertelde hij al verhalen. Lang voordat onafhankelijke merken de concurrentie aangingen met merkmode, bouwde hij zijn winkel op rond vakmanschap. Lang voordat brillen onderdeel werden van de culturele identiteit, beschouwde hij elk montuur als een verlengstuk van de drager.

Misschien is dat wel de reden waarom Eyeclusive nog steeds een van de meest gerespecteerde onafhankelijke optiekzaken van Europa is. Het laat zich niet leiden door trends, maar heeft juist zelf bijgedragen aan het ontstaan ervan.

In een branche die steeds meer op zoek is naar authenticiteit, herinnert Ben Akkerman ons eraan dat de toekomst misschien niet toebehoort aan degenen die de meeste brillen produceren, maar aan degenen die begrijpen waarom mensen ze überhaupt dragen.