Zullen slimme brillen gebruikmaken van opticiens – om ze vervolgens te vervangen?

Bronvermelding afbeelding op de omslag: RayNeo

Het middensegment van de brillenmarkt zou zich zorgen moeten maken. Echte luxe heeft een andere verdedigingsstrategie.

De optische sector wordt uitgenodigd om haar volgende grote kans te vieren. Ze zou echter de kleine lettertjes moeten lezen. Een paar maanden geleden hebben we uitgelegd waarom slimme brillen als niet veel meer dan een nieuwigheid zouden worden beschouwd, en waarom ze zou mislukken om binnen de komende vijf jaar conventionele brillen te vervangen.

Slimme brillen zouden de merken die gewone monturen tegen buitengewone winstmarges verkopen onder druk kunnen zetten, en de opticiens die deze brillen op de markt brengen, tot een overbodig distributiekanaal kunnen maken.

Dat is het risico dat schuilgaat achter alle opwinding: meewerken aan de opbouw van een markt is geen garantie dat je daar ook een plek in krijgt.

Meta wil meer dan alleen je gezicht

Meta heeft de bril omschreven als een natuurlijke evolutie van mobiel computergebruik. Het strategische voordeel is duidelijk: meer controle over het platform dat consumenten verbindt met het digitale leven, met minder afhankelijkheid van de besturingssystemen van Apple en Google. 

In 2021 zag Meta hoe kwetsbaar zijn bedrijfsactiviteiten waren voor de softwarewijzigingen van Apple, die het bijhouden van gebruikers beperkten en het moeilijker maakten om met advertenties de juiste doelgroepen te bereiken. Het hele bedrijfsmodel van Meta draait om reclame. Hoe langer het je online houdt, hoe meer kansen het heeft om jouw aandacht te verkopen.

Ook start-ups storten zich op die kans. Maar in de race om het volgende apparaat te ontwikkelen, kan men uit het oog verliezen wat ervoor zorgt dat mensen iets dagelijks dragen: draagcomfort, uiterlijk, oogzorgbehoeften, privacy, de levensduur van de batterij en de vraag of het een probleem oplost waarvoor het de moeite waard is om te betalen.

Daarnaast is er een groeiend aantal bedrijven, waarvan vele uit Azië, waaronder RayNeo, Xiaomi en ook spelers zoals Zelfs realiteiten en Mira, strijden om een plek op de markt. Veel van het aanbod komt bekend voor: monochrome groene schermen, AI-audiofuncties en, heel belangrijk, de blijvende afhankelijkheid van een smartphone.

Groene MicroLED-schermen zijn geen nieuwe technologie; Xiaomi heeft ze al in 2019 geïntroduceerd.

Als er één gewoonte is die de sector van de slimme brillen van de traditionele brillenindustrie heeft overgenomen, dan is het wel de neiging om ideeën van concurrenten over te nemen. Van de bekende groene LED-displays tot vrijwel identieke monturen en onderling vergelijkbare marketingcampagnes: een categorie die belooft de bril opnieuw uit te vinden, heeft vaak moeite om het ene product van het andere te onderscheiden.

Zolang brillen een smartphone nodig hebben om hun eigenlijke meerwaarde te bieden, blijft de revolutie onvolledig. Ze kunnen commercieel wel succesvol zijn als accessoires. Om het volgende computerplatform te worden, is er echter iets groters nodig: ervoor zorgen dat de telefoon minder onmisbaar wordt.

Het midden kan zich nergens comfortabel verschuilen

Waarom zou je extra betalen voor een verwisselbaar frame als er een verbonden alternatief is dat handige technologie biedt voor een vergelijkbare prijs?

Merken waarvan de prijsmarge de grootste troef is, zouden die vraag wel eens als een harde klap kunnen ervaren.

Echte high-end brillen hebben een sterkere verdedigingspositie. Mechanische horloges laten zien waarom: functionaliteit alleen is niet genoeg om het verlangen te bevredigen. Verzamelaars kopen het auteurschap, de materialen, de zeldzaamheid en het plezier van een uitzonderlijk goed vervaardigd object. Vakmanschap kan de technologische concurrentie overleven, mits het echt is.

Verwacht “Gemaakt in Japan” tot een bijzonder verleidelijke marketingtruc. Als een toekomstig smartbrilproduct daar slechts de eindassemblage ondergaat, zouden kopers zich moeten afvragen wat er daadwerkelijk ter plaatse is gemaakt, afgewerkt en ontwikkeld. Een herkomstlabel alleen is geen bewijs van vakmanschap.

Kunnen we bij slimme brillen echt spreken van vakmanschap, of is het gewoon een marketingstrategie? Sommige start-ups, zoals Sesam, lijken de luxemarkt te willen veroveren door culturele waarde aan hun producten te verbinden. Maar zonder echte inhoud achter die positionering blijft het verhaal niet veel meer dan een marketingtruc.

Als de technologie in Shenzhen wordt geproduceerd en vervolgens naar Japan wordt verzonden voor de afwerking en het graveren, wat rechtvaardigt dan precies de bewering dat het om vakmanschap gaat? Om die vraag te beantwoorden, is transparantie nodig over waar en hoe het product daadwerkelijk wordt gemaakt.

De diepere vraag is of slimme brillen überhaupt wel thuishoren in de luxesector. Kopers van luxeproducten zijn vaak op zoek naar blijvende waarde, terwijl verbonden apparaten te maken hebben met verslechtering van de batterij, afhankelijkheid van software en technologische veroudering. De parallel met de kwartsrevolutie van de jaren zeventig is veelzeggend: kwarts veranderde de horloge-industrie ingrijpend, maar mechanische horloges herwonnen later hun aantrekkingskracht als objecten van vakmanschap en begeerte. Smartbrillen zouden wel eens voor een soortgelijke tweedeling kunnen komen te staan tussen technologisch nut en blijvende luxe.

Een van de meest opmerkelijke prestaties van Apple was dat het qua verkoopvolume de grootste horlogefabrikant ter wereld werd. Zou het dat succes kunnen herhalen als het de brillenbranche zou betreden?

De Apple Watch zette het segment van de betaalbare horloges onder druk, terwijl de traditionele high-end horlogemakerij haar aantrekkingskracht versterkte. Merken als Rolex, Patek Philippe en Audemars Piguet hebben het afgelopen decennium een aanzienlijke groei doorgemaakt. Sociale media hebben dat momentum helpen aanwakkeren, waardoor de zichtbaarheid van luxehorloges werd vergroot en het bezit ervan steeds meer een krachtige uiting van status en ambitie werd.

Sommige van de hierboven genoemde bedrijven zouden uiteindelijk wel eens kunnen worden overgenomen door giganten als Apple, Google of Meta. Zou de markt voor slimme brillen zich de komende 10 tot 15 jaar kunnen consolideren rond slechts drie dominante spelers? Als dat het geval is, zal de cruciale vraag voor high-end brillen zijn hoe ze een eigen identiteit kunnen behouden en consumenten een blijvende reden kunnen geven om voor hen te kiezen.

Opticiens zouden de infrastructuur voor de lancering kunnen worden

Opticiens staan voor vertrouwen, deskundigheid op het gebied van het aanmeten van brillen en toegang tot klanten met een brilrecept. Die sterke punten maken hen tot waardevolle partners.

Ze bieden geen garantie voor blijvende onderhandelingsmacht.

Zodra consumenten het product begrijpen, zouden platforms via hun eigen kanalen herhalingsaankopen, upgrades en abonnementen kunnen stimuleren. De klinische expertise zou haar waarde behouden; de verkooptransactie zou naar elders kunnen worden verplaatst.

Dit is een scenario, geen officieel aangekondigd bedrijfsplan. Maar zelfstandige opticiens zouden moeten onderhandelen alsof het wel mogelijk is.

De doorslaggevende vraag is niet wie het eerste paar verkoopt.

De vraag is wie de klant onder zijn hoede heeft wanneer het tweede paar aan de beurt is.