Van Japans ambachtelijk geheim tot mainstream flex: de opkomst van KameManNen

Jarenlang leek KameManNen een van de best bewaarde geheimen van de modewereld te zijn, het soort brillenmerk dat je ontdekte via fanatieke verzamelaars en onafhankelijke winkels waarvan de eigenaren meer waarde hechtten aan vakmanschap dan aan logo’s. Toen veranderde er iets.

Je begon het op te merken. Niet op reclameborden. Niet via luidruchtige campagnes. Maar op het gezicht van Ronnie Fieg, keer op keer. Verschillende pasvormen, verschillende momenten, dezelfde stijl: ingetogen Japanse monturen met een uitstraling die niet om aandacht hoefde te schreeuwen. KameManNen is stilletjes doorgedrongen in het mainstream modebewustzijn, niet door grootschalige marketing, maar door herhaaldelijk visueel bewijs.

En misschien was die timing wel geen toeval.

We leven in een post-maximalistisch tijdperk. De modetrend die ooit neigde naar oversized logo’s, felle kleuren en bijna cartooneske zelfexpressie, is inmiddels een andere richting ingeslagen. Rustige luxe is het dominante gespreksonderwerp geworden; terughoudendheid heeft de plaats ingenomen van overdaad, en duurzaamheid die van vernieuwing.

Maar hier zit het probleem: zodra iedereen “minimalisme” gaat dragen, wordt het minimalisme zelf een uniform.

KameManNen bevindt zich in de ruimte daarachter.

KameManNen, opgericht in 1917 in Fukui, Japan, en vaak omschreven als het oudste brillenmerk van Japan, is helemaal niet voortgekomen uit de modewereld. Het bedrijf heeft zijn wortels in de industrie. Het begon als een galvaniseeratelier en groeide uit tot een van de meest gerespecteerde namen in de Japanse brillenproductie. De filosofie is al meer dan een eeuw bijna koppig consistent gebleven: maak voorwerpen die zijn ontworpen om lang mee te gaan, niet simpelweg producten die zijn ontworpen om te verkopen. 

Op dit punt gaat het niet langer om esthetiek, maar om vakmanschap.

Het woord vakmanschap wordt in de modewereld te pas en te onpas gebruikt. Tegenwoordig betekent het vaak niet veel meer dan “zorgvuldig gemaakt”. Bij KameManNen betekent het het in stand houden van productietechnieken die veel fabrieken niet langer in ere houden.

Neem bijvoorbeeld Shinbari, een traditioneel lamineerproces waarbij met de hand metalen kernen tussen lagen acetaat worden aangebracht. De moderne massaproductie heeft dit grotendeels vervangen door machinale methoden, omdat machines sneller en goedkoper zijn. Shinbari is niet sneller en zeker niet goedkoper. Het blijft bestaan omdat het iets creëert wat machines moeilijk kunnen evenaren: duurzaamheid, detail en een bepaalde soort schoonheid die pas zichtbaar wordt als je er goed op let. 

Zelfs hun benadering van de afwerking weerspiegelt die mentaliteit. KameManNen gaf van oudsher de voorkeur aan beplating met edelmetaal en uiterst duurzame ionenplateringsbehandelingen boven eindeloze kleurexperimenten, waarbij duurzaamheid voorrang kreeg boven seizoensgebonden nieuwigheden.  

Dan zijn er nog details die de meeste mensen nooit bewust zullen opmerken.

KameManNen heeft een eigen, kenmerkende constructie met omgekeerde neuspads ontwikkeld, een kleine technische keuze die tijdens het dragen verrassend belangrijk blijkt te zijn. In plaats van aan te voelen als een conventioneel technisch onderdeel dat aan het montuur is bevestigd, voelt de integratie organischer en evenwichtiger aan. Het resultaat is een pasvorm die anders op het gezicht ligt: lichter, strakker, en ondanks de precisie van de constructie bijna onzichtbaar.

Het is zo’n detail dat alles zegt over de Japanse productiefilosofie.

Geen innovatie voor marketingdoeleinden.

Dat roept een interessante vraag op voor onafhankelijke optiekzaken.

In een tijdperk waarin elke stad toegang heeft tot dezelfde wereldwijde merken, wat bepaalt dan eigenlijk de identiteit?

Want tegenwoordig lijken veel winkels per ongeluk op kopieën van elkaar. Dezelfde logo’s. Dezelfde collecties. Dezelfde “veilige” merken die overal te vinden zijn.

Onafhankelijke winkeliers moeten niet proberen te concurreren door een kleinere versie van grote winkelketens te worden. Hun sterke punt is altijd al het zorgvuldig samenstellen van het assortiment geweest.

Ze moeten namen hebben die mensen nergens anders kunnen vinden. Ze moeten ecosystemen creëren waarin mensen nieuwe dingen kunnen ontdekken. Merken met een verhaal. Merken met diepgang. Merken die uitgroeien tot lokale iconen.

KameManNen is precies zo’n merk.

Niet omdat het zeldzaam is omwille van de zeldzaamheid.

Want er is een verschil tussen exclusiviteit en individualiteit.

De ene ontstaat door kunstmatige schaarste.

De andere ontstaat door middel van materie.

En misschien is dat wel de richting waarin de mode zich nu begeeft. Verder dan ingetogen luxe. Verder dan opzichtige luxe.

Op weg naar objecten die zo robuust zijn dat ze geen van beide nodig hebben.

KameManNen is niet populair omdat de wereld plotseling het Japanse vakmanschap heeft ontdekt.

De wereld was er gewoon klaar voor om het op te merken.