Achter de schermen bij VOA: hoe een dakterras in Barcelona de aanzet gaf tot een van de meest ongewone revoluties op het gebied van brillen

Tegen de tijd dat VOA Toen het merk in vooraanstaande boetieks in heel Europa en Azië begon te verschijnen, stelden velen in de wereld van de onafhankelijke brillenmakers zich dezelfde vraag: Waar komt dit merk vandaan?

Sinds de beginjaren van Rigards of Kuboraum is er geen label meer opgestaan met zo’n uitgesproken ideologische kern, die evenzeer filosofisch als esthetisch aanvoelt.

Het antwoord blijkt terug te voeren op een onwaarschijnlijke plek: een dakterras in Barcelona tijdens de wereldwijde lockdown.

Een ontwaken op het dak

Terwijl het grootste deel van de wereld wachtte tot het leven weer “normaal” zou worden, hebben ontwerpers Blanco de la Osa en Felipe Duque kwamen tot een andere conclusie. Het normale, zo vonden ze, werd overschat.

“Het gebeurde tijdens die zonsondergangen in de pandemie,” herinnert de la Osa zich. “De wereld stond stil, en we staarden naar de horizon alsof het een startbaan was. Op dat moment beseften we dat het wezenlijke zich recht voor ons bevond: vrijheid, identiteit, zingeving.”

Er was geen pitchdeck, geen accelerator, geen businessplan. “VOA was geen strategie,” zegt hij. “Het was een krachtig ingeving op een dak. En de beslissing om er helemaal voor te gaan.”

Die emotionele rauwheid, die evenzeer uit introspectie als uit opstandigheid bestaat, is uitgegroeid tot de kenmerkende energie van het merk.

Een tegenpositie op de markt

In een branche die overspoeld wordt door collecties volgens vaste formules en silhouetten die per seizoen wisselen, kiest VOA er bewust voor om op een andere golflengte te opereren.

“De huidige brillenmarkt zit vol met merken die meer op zichtbaarheid dan op doelgerichtheid mikken,” zegt de la Osa. “We hebben ervoor gekozen om ons afzijdig te houden van alle drukte.”

Het merk positioneert zich niet als een accessoiremerk, maar als een conceptueel modehuis. Deze aanpak doet denken aan niche-luxehuizen die meer waarde hechten aan een boodschap dan aan massaproductie.

“Wij ontwerpen geen accessoires,” benadrukt hij. “We ontwerpen structuren voor objecten die de zintuigen prikkelen en die uitnodigen tot bezinning, aanwezigheid en een herinnering aan wie je bent.”

In een tijdperk waarin de brillenbranche steeds meer op esthetiek is gericht, spreekt deze benadering boetieks aan die op zoek zijn naar ontwerpen die de ruimte verrijken in plaats van alleen maar te versieren.

Een ontwerpproces dat geworteld is in bewustzijn

Veel merken hebben het over inspiratie. VOA heeft het over bewustzijn. De la Osa beschrijft zijn creatieve proces als een bijna rituele bezigheid:

“Ik ontwerp niet. Ik mediteer. Ik laat het leven door me heen stromen. Wat daaruit voortkomt, zijn structuren die je uitnodigen om anders te kijken en daardoor ook anders te zijn.”

De frames bestaan, legt hij uit: “tussen twee tijdstippen: oude beschavingen en Kyoto in 2080.”

Deze dualiteit vormt de basis voor de krachtige sculpturale lijnen, de hiëroglifische motieven en de zin IK BEN GOD op verschillende modellen gegraveerd, niet als provocatie, maar als wat hij noemt “een herinnering aan het auteurschap en het innerlijke bewustzijn.”

Elk stuk wordt volgens een strikt proces vervaardigd: emotie terugbrengen tot geometrie, verfijnen totdat alleen de betekenis overblijft, vorm en energie in evenwicht brengen, en een innerlijke verandering teweegbrengen bij de drager.

Het resultaat is een bril die minder trendgevoelig aanvoelt en meer op draagbare architectuur lijkt.

Materialiteit als filosofie

De materiaalkeuzes van VOA versterken de conceptuele positionering ervan.

Japans puur titanium vormt de structurele basis. “Het voelt aan als gewichtloze architectuur,” zegt de la Osa, terwijl hij de monturen beschrijft die op het gezicht lijken te zweven.

Vergulden zorgt voor een symbolische warmte: “Goud is geen versiering,” legt hij uit. “Het is energie. Elke weerspiegeling wordt een daad van verlichting.”

Er is gekozen voor Takiron-acetaat met een hoge dichtheid, afkomstig uit Japan, vanwege de psychologische diepgang; de kleuren zijn niet gekozen op basis van seizoensgebondenheid, maar vanwege hun emotionele weerklank.

“Kleur is emotie,” zegt hij. “Geen versiering.”

Zelfs de lenzen hebben een ideologische lading. Ze zijn ontworpen om het licht zo te beïnvloeden dat er een contemplatieve waarneming ontstaat. “Anders kijken is echt kijken,” voegt hij eraan toe.

Kwaliteit boven schaalgrootte, maar niet anticommercieel

Hoewel VOA door Japanse ambachtslieden wordt vervaardigd met behulp van tijdrovende methoden, hecht het merk geen nostalgische waarde aan vakmanschap. Het beschouwt beperkingen juist als een strategie.

“Het vinden van een evenwicht tussen ambachtelijke productie en commerciële realiteiten is voor ons geen tegenstrijdigheid,” zegt Duque. “Het is ons besturingssysteem. We versnellen processen niet; we verfijnen ze. Anderen schalen op door volume; wij schalen op door doelgerichtheid.”

Deze duidelijkheid is mede de reden waarom het merk zo snel zijn intrede heeft gedaan in luxe boetieks. Achter VOA schuilt geen agressieve verkoopmachine, maar alleen de consistentie van de boodschap en het onderscheidende karakter van het product.

“De deuren gaan open omdat het project echte energie uitstraalt,” merkt Duque op. “Mensen voelen het in de stukken, in de gesprekken, in alles.”

Een markt in verandering

De oprichters zijn van mening dat de markt voor onafhankelijke brillen een culturele verschuiving doormaakt.

“In de optiekwereld van de toekomst zullen geen brillen meer worden verkocht,” zegt de la Osa. “Het zal curatie, architectuur, gevoeligheid en onderscheidingsvermogen verkopen.”

Volgens hem verliezen op volume gerichte optische ketens aan belang, omdat consumenten op zoek zijn naar producten met een ziel, en niet alleen naar functionaliteit.

“Luxe is niet langer een label,” zegt hij. “Het wordt weer een visie.”

Het komende decennium

De langetermijnvisie van de oprichters reikt veel verder dan uitbreiding in de detailhandel.

“VOA zal uitgroeien tot een 'maison' van hedendaags bewustzijn,” zegt de la Osa. “Een levende galerie waar elk voorwerp de menselijke geest prikkelt.”

Hij stelt zich omgevingen voor waarin design, technologie en bewustzijn samensmelten tot ruimtes die eerder als tempels van innerlijke stilte fungeren dan als showrooms.

Of die visie werkelijkheid wordt, zal de markt moeten uitmaken. Eén ding staat echter vast: in een sector waar nieuwe merken vaak lijken op variaties op het bekende, begeeft VOA zich op een terrein waar maar weinigen zich durven te wagen.

Voorlopig blijft de oorsprong ervan de duidelijkste boodschap: een merk dat niet is ontstaan uit een strategie, maar vanaf een dakterras, bij zonsondergang, en vanuit een intuïtie die sterk genoeg was om een nieuwe visie te ontwikkelen op wat brillen kunnen zijn.